Jak działa ten kalkulator

Model, dane wejściowe i ograniczenia, opisane prostym językiem.

Ten kalkulator szacuje statystyczne prawdopodobieństwo, że opisane narażenie doprowadziło do przeniesienia HIV. To przejrzysty model oparty na źródłach, a nie test diagnostyczny. Na tej stronie dokładnie wyjaśniamy, jak powstaje wynik, dzięki czemu możesz go ocenić samodzielnie.

Krok 1: prawdopodobieństwo przeniesienia przy pojedynczym kontakcie

Każdy rodzaj narażenia ma szacowane prawdopodobieństwo przeniesienia HIV przy jednym kontakcie, przy założeniu, że druga osoba ma HIV i jej wiremia nie jest obniżona leczeniem. Korzystamy z wartości zgodnych z szacunkami CDC:

Receptywny (bierny) stosunek analny: 1,4% na jeden kontakt
Insertywny (czynny) stosunek analny: 0,11%
Receptywny (bierny) stosunek waginalny: 0,08%
Insertywny (czynny) stosunek waginalny: 0,04%
Seks oralny: około 0,01% lub mniej
Wspólne używanie sprzętu do iniekcji: 0,63%
Przypadkowe zakłucie igłą: 0,23%
Krew na błonach śluzowych lub uszkodzonej skórze: 0,09%

Krok 2: prawdopodobieństwo, że partner rzeczywiście ma HIV

Jeśli wiadomo, że partner lub partnerka ma HIV, ten czynnik wynosi 100%. Jeśli status jest nieznany, ważymy ryzyko rozpowszechnieniem HIV w wybranym kraju. Opcje dotyczące osób świadczących usługi seksualne oraz mężczyzn mających kontakty seksualne z mężczyznami (MSM) podnoszą przyjęte rozpowszechnienie, ponieważ w większości regionów HIV występuje w tych grupach częściej niż w całej populacji. To przybliżenia, a nie dokładne dane lokalne.

Krok 3: czynniki biologiczne (tylko przy kontaktach seksualnych)

Użycie prezerwatywy: zmniejszenie ryzyka o około 80%
Brak wytrysku (przy partnerze płci męskiej): zmniejszenie o około 50%
Obrzezanie (u osoby w roli insertywnej, czyli czynnej): zmniejszenie o około 50%
Inne zakażenie przenoszone drogą płciową (STI) u partnera: mniej więcej dwukrotny wzrost ryzyka
Ostre (bardzo świeże) zakażenie u partnera: wysoka wiremia, uwzględniana jako duży wzrost ryzyka

Te czynniki dotyczą wyłącznie kontaktów seksualnych. Nie stosujemy ich przy narażeniu przez igłę lub krew.

Krok 4: powtarzające się narażenia

Przy więcej niż jednym narażeniu stosujemy standardowy wzór na ryzyko skumulowane, 1 − (1 − p)ⁿ, gdzie p to ryzyko przy pojedynczym kontakcie, a n to liczba kontaktów. Ryzyko rośnie z kolejnymi kontaktami, ale samo powtarzanie nigdy nie prowadzi do pewności.

Krok 5: profilaktyka

PrEP zmniejsza ryzyko o około 99%, jeśli jest przyjmowana regularnie; przy nieregularnym przyjmowaniu odpowiednio zmniejszamy ten efekt.
PEP rozpoczęta w ciągu 72 godzin zmniejsza ryzyko, a im wcześniej się ją zacznie, tym jest skuteczniejsza. W Polsce zaleca się rozpoczęcie PEP jak najszybciej, najlepiej w ciągu 48 godzin (zobacz PrEP i PEP).
N=N: partner z trwale niewykrywalną wiremią nie przenosi HIV drogą płciową, więc ryzyko spada praktycznie do zera.

Krok 6: uwzględnienie ujemnego wyniku testu

Jeśli podasz ujemny wynik testu na HIV wykonanego po upływie jego okienka serologicznego, szacunek zostaje obniżony w zależności od rodzaju testu i od tego, ile czasu po narażeniu go wykonano. Rozstrzygający ujemny wynik po pełnym okienku praktycznie wyklucza zakażenie HIV w wyniku tego narażenia.

Ważne ograniczenia. To uproszczony model statystyczny. Rzeczywiste przeniesienie zależy od czynników, których nie da się w pełni uwzględnić, w tym od dokładnej wiremii, indywidualnej biologii i dokładności podanych informacji. Model nigdy nie potwierdzi ani nie wykluczy zakażenia w twoim konkretnym przypadku. Może to zrobić tylko test. Zawsze skonsultuj wynik z lekarzem.

Źródła

Szacunki pochodzą z danych amerykańskiego Centrum Kontroli i Prewencji Chorób (CDC), Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) i recenzowanej literatury epidemiologicznej. Więcej informacji znajdziesz na stronach Najczęstsze pytania i Jak rozumieć ryzyko zakażenia HIV.