Jak nie można zakazić się HIV
HIV to delikatny wirus. Poza organizmem długo nie przeżywa i przenosi się tylko na kilka określonych sposobów. Jeśli martwi cię jakaś codzienna sytuacja, jest duża szansa, że znajdziesz ją na liście poniżej.
Jak HIV może się przenosić
HIV przenosi się wyłącznie przez niektóre płyny ustrojowe osoby, która ma HIV i wykrywalną wiremię: krew, nasienie, preejakulat, wydzielinę z pochwy, wydzielinę z odbytnicy i mleko kobiece. Płyn musi dostać się na błonę śluzową odbytu, pochwy, prącia lub jamy ustnej, na uszkodzoną tkankę albo bezpośrednio do krwi, na przykład przez wspólną igłę.
W praktyce niemal wszystkie zakażenia są skutkiem stosunku analnego lub waginalnego bez prezerwatywy, wspólnego używania sprzętu do iniekcji albo przeniesienia z matki na dziecko w czasie ciąży, porodu lub karmienia piersią, gdy matka się nie leczy.
HIV nie przenosi się przez
- Ślinę, łzy ani pot
- Pocałunki: pocałunek z zamkniętymi ustami nie niesie żadnego ryzyka. Pocałunek z otwartymi ustami to ryzyko wyłącznie teoretyczne, gdy obie osoby mają krwawiące dziąsła lub otwarte ranki, a takie sytuacje są niezwykle rzadkie.
- Przytulanie, podawanie ręki ani dotyk
- Deski sedesowe, klamki, ręczniki ani pościel
- Wspólne kubki, sztućce, jedzenie ani napoje
- Ukąszenia komarów, kleszczy ani innych owadów
- Korzystanie z basenów, saun ani pryszniców
- Kaszel, kichanie ani oddychanie tym samym powietrzem
- Seks z partnerem, który ma niewykrywalną wiremię: osoby z HIV, które się leczą i utrzymują niewykrywalną wiremię, nie przenoszą HIV drogą płciową (N=N).
Sytuacje, które często budzą niepokój
Dotknięcie nasienia lub krwi dłonią
Nieuszkodzona skóra to skuteczna bariera. Płyn na nieuszkodzonej skórze, także na dłoniach, nie przenosi HIV. Umyj to miejsce wodą z mydłem.
Krew w oku lub na świeżym skaleczeniu
Krew osoby z HIV, która dostanie się do oczu, ust lub otwartej rany, niesie niewielkie ryzyko, około 0,09% na jedno narażenie. Dokładnie przepłucz to miejsce wodą, a jeśli osoba, od której pochodzi krew, może mieć HIV, jak najszybciej zgłoś się do szpitala zakaźnego i zapytaj o PEP. PEP działa najlepiej, gdy zacznie się ją w ciągu 48 godzin, a po 72 godzinach nie jest już skuteczna.
Igła znaleziona w miejscu publicznym
Ryzyko zakażenia HIV od porzuconej igły jest bardzo niskie, bo wirus poza organizmem długo nie przeżywa. Mimo to szybko zgłoś się do lekarza, najlepiej do szpitala zakaźnego: oceni zranienie i weźmie pod uwagę także wirusowe zapalenie wątroby typu B i C. Jeśli zaleci PEP, po zakłuciu igłą nieznanego pochodzenia leki są w Polsce bezpłatne, a polskie zalecenia podają dla zakłucia igłą granicę 48 godzin.
Tatuaż i piercing
Ryzyko istnieje tylko wtedy, gdy sprzęt lub tusz są używane ponownie bez sterylizacji. Profesjonalne studia używają jednorazowych igieł.