Ryzyko zakażenia HIV po jednym narażeniu
„Czy można zakazić się HIV po jednym razie?” to jedno z najczęściej wyszukiwanych pytań o HIV. Uczciwa odpowiedź brzmi: tak, to możliwe, ale przy niemal każdym pojedynczym narażeniu prawdopodobieństwo jest niskie, a większość pojedynczych narażeń nie prowadzi do zakażenia, nawet gdy partner ma HIV.
Liczby dla jednego kontaktu
Dla pojedynczego kontaktu z partnerem, który ma HIV i się nie leczy, opublikowane szacunki wynoszą:
- Receptywny (bierny) stosunek analny: około 1,4% (mniej więcej 1 na 70)
- Insertywny (czynny) stosunek analny: około 0,11% (mniej więcej 1 na 900)
- Receptywny (bierny) stosunek waginalny: około 0,08% (mniej więcej 1 na 1250)
- Insertywny (czynny) stosunek waginalny: około 0,04% (mniej więcej 1 na 2500)
- Seks oralny: bardzo niskie; zobacz ryzyko zakażenia HIV przez seks oralny
- Wspólne używanie sprzętu do iniekcji: około 0,63% (mniej więcej 1 na 160)
To wartości średnie. Krwawienie, inne zakażenie przenoszone drogą płciową albo bardzo niedawne zakażenie partnera mogą zwiększyć ryzyko. Prezerwatywa, PrEP albo skuteczne leczenie partnera bardzo je zmniejszają.
Gdy nie znasz statusu HIV partnera
Większość osób, które martwią się „jednym razem”, nie zna statusu HIV partnera. Wtedy rzeczywiste ryzyko to wartość dla jednego kontaktu pomnożona przez prawdopodobieństwo, że partner w ogóle ma HIV. Na przykład jeśli tam, gdzie doszło do kontaktu, HIV ma około 1 na 250 dorosłych, pojedynczy receptywny (bierny) stosunek waginalny z partnerem, u którego prawdopodobieństwo HIV jest takie jak u przeciętnego dorosłego, daje ryzyko około 1 na 300 000. W niektórych grupach, na przykład wśród gejów i mężczyzn biseksualnych w wielu krajach, odsetek osób z HIV jest wyższy, więc ryzyko też jest wyższe.
Właśnie to robi nasz kalkulator ryzyka HIV: łączy rodzaj narażenia, kraj i inne czynniki w jeden szacunek.
Dlaczego jeden raz nadal może mieć znaczenie
Niskie prawdopodobieństwo to nie zero. Dlatego po realnym narażeniu warto działać, a nie tylko o nim czytać:
- Najlepiej w ciągu 48 godzin, najpóźniej w ciągu 72: jeśli partner ma HIV albo nie znasz jego statusu, a doszło do stosunku analnego lub waginalnego bez prezerwatywy, jeszcze dziś zgłoś się do szpitala zakaźnego i zapytaj o PEP. Po dobrowolnym kontakcie seksualnym za leki trzeba zapłacić; bezpłatne są po narażeniu przypadkowym, na przykład po gwałcie.
- Później: zrób test we właściwym czasie. Ujemny wynik laboratoryjnego testu IV generacji po 45 dniach jest bardzo uspokajający, a testy na przeciwciała są rozstrzygające po 90 dniach. Zobacz przewodnik po testach.
Objawy nie są wskazówką
Wiele osób po stresującym kontakcie źle się czuje, często wyłącznie z powodu lęku. Wczesne zakażenie HIV może dawać objawy grypopodobne, ale wiele osób z HIV nie ma żadnych. Objawy nie mogą ani potwierdzić, ani wykluczyć HIV; może to zrobić tylko test. Zobacz Objawy HIV i przebieg zakażenia.